Wing Tsun - historia stylu, jego początki i
współczesność
Rycina przedstawiająca Mniszkę Ng
Moi
Choć historia stylu Wing Tsun (Wing
Chun) nie jest długa, to jednak jego narodziny owiane są
legendą.
By ją zrozumieć, trzeba poznać tło historyczne towarzyszące
powstaniu Wing Tsun.
Od połowy XVI wieku Chiny przeżywały załamanie gospodarcze i
polityczne. Podbite w znacznej części
w 1620 roku przez ambitnego wodza Mandżurów Nurchaczego, ulegają
obcym wpływom, zaś na tronie
cesarskim w skutek przewrotu zasiada nowa dynastia Qing. Mimo
szybkiej asymilacji, rządy te nie cieszyły
się popularnością. Szereg represji i przepisów utrudniających
codzienne życie ludności, zasad
upokarzających dumę rdzennych mieszkańców, w końcu odebranie
przywilejów szlachcie i bogatemu
mieszczaństwu spowodowały, że przez cały XVIII wiek wybuchały w
Chinach różne powstania w celu
usunięcia od władzy dynastii Qing. Największym z nich było
powstanie zorganizowane przez bractwo
religijne Białego Lotosu w 1793 roku. Według legend w gronie
spiskowców i przeciwników nowej dynastii
byli również mnisi osławionego i bardzo wpływowego klasztoru
Shaolin. Postacią szczególną,
której imię
pojawia się w wielu opowieściach i to niezależnie od linii
przekazu, była Mniszka
Ng Moi (piąta siostra)
adeptka klasztoru Siu Lam, Mistrzyni stylu Białego
Żurawia.
scena
z filmu przedstawiająca Yim Wing Tsun
Po wykryciu spisku, następnie ataku
wojsk Mandżurskich na klasztor Shaolin oraz częściowym jego
spaleniu, Ng Moi uciekła w rejon prowincji Yunan i Sichuan
zamieszkując w Bak Hok Koon - świątyni
swojego rdzennego stylu na świętej górze Tai Leung.
Ng Moi mieszkając w Bak Hok Koon spotkała się z innymi
"nietypowymi", a jednocześnie praktycznymi
technikami, które przyswoiła opracowując własny "kobiecy" styl
walki. Jednak to nie Ng Moi przeszła do
"historii" Wing Tsun, lecz jej uczennica Yim Wing Tsun od, której
imienia wziął nazwę ten styl.
Z Yim Wing Tsun wiąże się ciekawa anegdota. Podobno przyczyną, dla
której zaczęła ćwiczyć kung-fu,
była chęć obrony przed nieciekawym i bardzo natrętnym zalotnikiem,
który będąc szefem miejscowej
bandy terroryzował okolicznych mieszkańców. Poźniejsza historia i
rozwój stylu został "zawłaszczony"
przez mężczyzn. Pierwszym uczniem Yim Wing Tsun był jej mąż, który
w konfrontacjach chwalił się
otwarcie, że styl, którym walczy to kung fu jego żony. Pierwszą
udokumentowaną postacią w historii
Wing Tsun był
Leung Jan. Z zawodu
aptekarz i zielarz, prowadził własny gabinet i aptekę w
Fatshan.
Był uznany w swoim
zawodzie, jednak jego zainteresowania nie kończyły się na
medycynie, studiował
literaturę, a w wolnym czasie zajmował się kung-fu. Był znawcą
wielu stylów, jednak ciągle
poszukiwał czegoś skuteczniejszego, doskonalszego. Te poszukiwania
doprowadziły go do spotkania
mistrza Leung Yee Tai oraz nauki Wing Tsun. Z przekazów wiemy, że
Leung Jan bardzo szybko
stał się wybitnym mistrzem, otoczonym sławą niepokonanego króla
kung-fu. Leung Jan nigdy
nie prowadził szkoły w dzisiejszym rozumieniu, jednak jego kung-fu
przyciągało do niego uczniów,
wśród których byli jego
synowie (Leung Bik i Leung Tsun) oraz miejscowy bogacz, właściciel
kantoru
(Chan Wah Shun).
Mistrz
Chan Wah Shun był
pierwszym, który zorganizował pierwszą szkołę Wing Tsun. Był na
pewno
wybitnym uczniem Leug Jan'a stając się szybko liderem, a następnie
następcą Mistrza. Przez ponad
trzydzieści lat nauczania wykształcił wraz ze swoim uczniem Chan Yu
Min'em kilkunastu uczniów,
z których dla dalszego rozwoju stylu postacią szczególną był
młodziutki wówczas
Wielki Mistrz Yip Man.
Wielki Mistrz Yip pochodził
z bogatej ziemiańskiej rodziny. Do Mistrza Chan'a trafia na krótko
przed jego
śmiercią. Ze względu na jego chorobę i wiek, ćwiczy głównie z jego
asystentami, stając się szybko "oczkiem
w głowie", o którym Mistrz Chan mawiał żartobliwie "Little Man"
(wywiad z Sijo Leung Tingiem 2007r.)
Po śmierci Mistrza wyjeżdża
z Fatshan do Hong Kongu, gdzie w trakcie studiów poznaje syna Leung
Jana
- Leung Bika kontynuując dalszą edukację. Po studiach wraca do
Fatshan kontynuując swoją pracę nad
Wing Tsun ćwicząc bardzo wiele ze swoim starszym bratem kung-fu Ng
Chu So. Idyllę przerwała wojna,
a następnie rewolucja kulturalna w Chinach. Mistrz Yip chcąc
uniknąć represji postanowił uciec przed
maoistami, wraz ze swoją rodziną wyjeżdża więc do do Hong Kongu.
Ponieważ duma i charakter nie pozwalały
Yip'manowi zająć się żadnym "użytecznym" zajęciem, ubóstwo zaś
stało się nie do zniesienia, za namową
swojego przyjaciela Mistrza stylu Choy Lee Fut, Mistrz Yip
rozpoczął nauczanie stylu Wing Tsun wśród
członków Stowarzyszenia Pracowników Restauracji w Hong Kongu. W
gronie tych pracowników znalazł się
kucharz, który później zasłynął jako wybitny aktor filmów sztuk
walki -
Bruce Lee.
Na zdjęciu Wielki Mistrz Yip, ćwiczy
z Brucem element chisao (pun-sau).
Największym osiągnięciem
z punktu dla popularyzacji Wing Tsun było utworzenie z pomocą kilku
uczniów
Sportowego Stowarzyszenia Ving Tsun w Hong Kongu. Powstało wtedy
klika klas uczniowskich. W maju
1970, gdy klub się ustabilizował, Mistrz zdecydował się przejść na
emeryturę i cieszyć się spokojnym życiem
przekazując nauczanie i zarządzanie szkołą swojemu ulubionemu
uczniowi –
Leung Ting’owi.
Zdjęcia
są dokumentalnym zapisem trenigów SiJo Leung Ting'a pod okiem
Mistrza Yip'mana.
Historia wing tsun w Polsce
Największy bum na rozwój różnych klubów
sztuk walki w Polsce nastąpił na początku lat
osiemdziesiątych wkrótce po sukcesach kasowych jakie święciły filmy
z Brucem Lee.
W Polsce zasadniczo rozwijały się dwie odmiany stylu Wing Chun:
Wong Shun Leunga
i Leung Tinga, różniące się szeregim szczegółów technicznych.
Pierwsze oficjalne kluby Leung Ting Wing Tsun działające w ramach
IWTA oraz EEWTO
z siedzibą na Węgrzech powstały w
Polsce w połowie lat 90 dzięki osobistym kontaktom grupy
zapaleńców z Sikungiem Norbertem Madayem (8 st. mistrzowski), który
reaktywował wówczas
Polskie Stowarzyszenie Wing Tsun z ośrodkami szkoleniowymi w
Warszawie, Poznaniu,
Krakowie, Szczecinie, Koszalinie , Wrocławiu, Olsztynie, Giżycku,
Gdańsku, Mławie.
W 1998 roku, po szkoleniu instruktorskim w Starej Miłosnej, swój
pierwszy klub otworzył
wówczas
Sifu Marek
Mikulski. Aktualnie Sifu Marek Mikulski
pełni funkcję Prezesa
Polskiego
Stowarzyszenia Wing Tsun.
Przy tej okazji należy również wspomnieć o działalności w Polsce
asystentów Sikunga
N. Madaya - Dai
Sihinga Szabó Ferenca oraz Salomona
Ferenca.
Dai Sihing Szabó Ferenc, 5. st.
mistrzowski, najstarszy i najbliższy uczeń Sikunga, zasłynął
jako jeden z największych full-contactowych wojowników w Europie
Wschodniej.
Walczył z wieloma i nigdy nie przegrał. Zmarł w wyniku ciężkiej
choroby 23.07.2008.
Obecnie polscy instruktorzy
podlegają pod kwaterę główną Eastern European Wing Tsun
Organisation ze szkołami w Polsce, na Węgrzech, Litwie, Łotwie,
Estonii, Rumunii i Ukrainie.
Jest to jedyne profesjonalne stowarzyszenie Wing Tsun w Polsce z
bezpośrednią, oficjalną linią
przekazu posiadające regularny kontakt z ostatnim uczniem Wielkiego
Mistrza Yip Mana.
Mistrz Leung Ting odwiedza Polskę co roku prowadząc osobiście klasę
instruktorską.
(Sikung Norbert Maday i Sifu Marek
Mikulski)